Most na Izerze
W miejscu, w którym od niedawna ponownie stoi mostek
przez Izerę, już w XVII wieku przeprawiali się przez rzekę czescy
protestanci (Bracia czescy), prześladowani na tle religijnym, którzy
szukali schronienia w górach i prawdopodobnie przerzucili tu kiedyś
drewnianą kładkę.
W następnych wiekach ścieżkę z Orla (wówczas Karlstal)
do Jizerki wykorzystywali pracownicy współpracujących ze sobą hut szkła
znajdujących się w okolicznych miejscowościach.
W początkach XX wieku mieszkańcy Orla przechodzili przez Izerę w drodze do
kościoła parafialnego w Hornym Polubnym. W tym czasie zaczęła też rosnąć
liczba turystów przekraczających tu granicę (ówcześnie między Prusami, a
Austrią). Most żelbetowy łączący oba brzegi Izery u stóp Bukowca, został
zbudowany w roku 1901. Jego konstrukcja i technologia wykonania należały w
tamtych czasach do bardzo nowatorskich. Być może była to pierwsza
żelbetowa budowla na Śląsku. (Pierwszy na świecie most żelbetowy łukowy
zbudowano w Muhlhausen w Niemczech w roku 1887).
Po roku 1945 w wyniku poprowadzenia korytem Izery granicy
polsko-czechosłowackiej, most był niedostępny i stracił swoje znaczenie
turystyczne. Co więcej, turystów nie wpuszczano nawet do Orla, gdzie do
końca lat osiemdziesiątych znajdowała się strażnica Wojsk Ochrony
Pogranicza. Niekonserwowany przez kilkadziesiąt lat, prawdopodobnie w roku
1982 został wysadzony w powietrze.
Idea odbudowy mostu i utworzenia tutaj turystycznego przejścia granicznego
zrodziła się w środowiskach turystycznych pod koniec lat
dziewięćdziesiątych. W roku 2000 odbyło się pierwsze oficjalne spotkanie w
tej sprawie zainteresowanych stron - władz przygranicznych gmin:
Szklarskiej Poręby i Kořenova. W roku 2001 gminy wystąpiły do rządów obu
państw z formalnym wnioskiem u ustanowienie turystycznego przejścia
granicznego na projekto wanym do odbudowy moście na Izerze. Szczególnie
aktywnie w sprawie tego przejścia działało od chwili powstania w roku 2000
Towarzystwo Izerskie.
W roku 2004 podpisano polsko-czeskie uzgodnienie dotyczące turystycznego
przejścia granicznego w tym miejscu. Staraniem przygranicznych gmin po obu
stronach rzeki wiosną 2005 roku most odbudowano. Turystyczne przejście
graniczne zostało na nim oficjalnie otwarte 15 lipca 2005 roku.
Obok przedstawicieli władz państwowych obu krajów i władz samorządowych
gmin Szklarska Poręba i Kořenov na uroczystość przyszło wielu turystów z
obu stron granicy, a także straż graniczna, leśnicy, polscy i czescy
policjanci, GOPR-owcy, członkowie Towarzystwa Izerskiego i in.
Most i patronującą mu figurę Św. Jana Nepomucena ustawioną na tarasie
widokowym przy kamiennym przyczółku na polskim brzegu, poświęcił proboszcz
parafii Św. Maksymilana Kolbe ze Szklarskiej Poręby.
|
|